Z wiekiem coraz trudniej samemu dbać o stopy. Schylanie się do palców bywa niewygodne, wzrok słabnie, a paznokcie często grubieją i trudniej je obcinać. Wiele starszych osób po prostu przestaje obcinać paznokcie u stóp albo zaczyna chodzić w starych, rozciągniętych kapciach, bo w butach zrobiło się niewygodnie. Jeśli pomagasz starszym rodzicom lub krewnym, warto co jakiś czas obejrzeć ich stopy. Drobne problemy zauważone wcześnie łatwiej rozwiązać, a gdy nic nie uwiera, chodzenie jest bezpieczniejsze.
Dlaczego z wiekiem stopy potrzebują więcej uwagi
Z biegiem lat skóra na stopach staje się cieńsza i bardziej sucha, a drobne urazy goją się wolniej. Paznokcie mogą grubieć, zmieniać kolor albo rosnąć nierówno. Niektórzy tracą częściowo czucie w stopach, zwłaszcza przy cukrzycy lub słabym krążeniu, więc mogą nie zauważyć pęcherza czy małego skaleczenia. Zmiany kształtu stopy, takie jak haluksy czy podkurczone palce, sprawiają, że znane buty zaczynają obcierać.
Samo w sobie to zwykle nic groźnego. Gorzej, że starsza osoba potrafi tego nie zauważać tygodniami, a młodsza od razu by to dostrzegła i coś z tym zrobiła.
Na co patrzeć podczas krótkiego przeglądu
Do prostego przeglądu nie potrzebujesz specjalnej wiedzy. Mniej więcej raz w tygodniu, przy dobrym świetle, obejrzyj obie stopy, także podeszwy i przestrzenie między palcami:
- sucha skóra, pęknięcia na piętach, zaczerwienienie, pęcherze, drobne ranki albo każde miejsce, które wygląda inaczej niż reszta stopy;
- twarda, zgrubiała skóra na podeszwie, pięcie lub na górze palców (odciski i modzele), zwłaszcza jeśli boli przy chodzeniu;
- bardzo długie, grube, zażółcone lub kruszące się paznokcie albo brzeg paznokcia wciskający się w skórę;
- biała, rozmiękła lub wilgotna skóra między palcami, łuszczenie się albo nieprzyjemny zapach;
- czerwone ślady od ściągaczy skarpet czy szwów butów, zdarte podeszwy i kapcie zsuwające się z pięty.
Warto też zadać kilka prostych pytań. Czy coś boli przy chodzeniu? Czy trudno założyć buty? Czy wychodzi z domu rzadziej niż kiedyś? Nieraz właśnie tak wychodzi na jaw, że kłopot jest ze stopami.
Co można bezpiecznie robić w domu
Zdrowym stopom starszej osoby zwykle wystarcza delikatna, codzienna pielęgnacja:
- Myj stopy w letniej, a nie gorącej wodzie i dokładnie je osuszaj, zwłaszcza między palcami.
- Nakładaj krem nawilżający do stóp na pięty i podeszwy, ale nie między palce: tam skóra powinna pozostać sucha.
- Wybieraj skarpety bez ciasnych ściągaczy i zmieniaj je codziennie.
- Upewnij się, że buty i kapcie trzymają piętę, mają antypoślizgową podeszwę i zostawiają dość miejsca na palce.
- Obcinaj paznokcie prosto i niezbyt krótko, po kąpieli, gdy są bardziej miękkie, jeśli paznokcie są cienkie, a osoba nie ma problemów z krążeniem ani cukrzycy.
Nie wycinaj odcisków i modzeli żyletkami ani nożyczkami i nie używaj plastrów na odciski ani mocnych preparatów zmiękczających skórę bez porady, szczególnie przy cukrzycy. Nie próbuj samodzielnie wycinać wrastającego brzegu paznokcia. Jeśli paznokieć jest tak gruby, że zwykłe cążki go nie biorą, nie obcinaj go na siłę, bo łatwo uszkodzić skórę wokół.
Kiedy czas iść do podologa lub lekarza
Umów wizytę u podologa, jeśli bliska osoba ma:
- grube, twarde lub zakrzywione paznokcie, których nie da się bezpiecznie obciąć w domu;
- brzeg paznokcia wrastający w skórę, z bólem lub zaczerwienieniem;
- bolesne odciski lub modzele, przez które trudno chodzić;
- głębokie pęknięcia na piętach;
- paznokcie, które zmieniły kolor albo odchodzą od łożyska;
- cukrzycę, nawet jeśli stopy wyglądają dobrze, bo regularna profesjonalna pielęgnacja jest dla takich osób szczególnie ważna.
Z niektórymi objawami trzeba iść do lekarza, i to bez zwłoki: rana, która się nie goi, obrzęk, ocieplenie i szerzące się zaczerwienienie, ropa, stopa, która nagle zbladła, zsiniała lub jest bardzo zimna, albo nowy ból w spoczynku. Wtedy nie czekaj na zwykłą wizytę: skontaktuj się z lekarzem rodzinnym lub szukaj pilnej pomocy.
Jak wygląda wizyta u podologa
Wizyta zwykle zaczyna się od rozmowy i obejrzenia obu stóp. Podolog pyta o choroby, leki i ból, sprawdza skórę, paznokcie i obuwie. Potem może przyciąć i spiłować zgrubiałe paznokcie, delikatnie usunąć odciski i modzele oraz zadbać o popękane pięty profesjonalnymi narzędziami. Zabiegi są zwykle bezbolesne. Na koniec dowiesz się, jak dbać o stopy w domu i jak często warto przychodzić.
Do PODOKOM w Rzeszowie często przychodzą dorosłe dzieci razem z rodzicami, bo z wiekiem nawet obcięcie paznokci potrafi być trudne. Pracujemy sterylnymi narzędziami, zajmujemy się stopami osób z chorobami przewlekłymi i współpracujemy z lekarzami: dermatologiem, chirurgiem, ortopedą i endokrynologiem.
Nie musisz robić wszystkiego za nich. Zauważaj zmiany wcześnie, pomagaj utrzymać stopy w czystości i suchości i wzywaj specjalistę, gdy domowa pielęgnacja przestaje wystarczać.