Paznokieć zżółkł, zgrubiał i zaczął się kruszyć na brzegu? Zwykle od razu myślimy o grzybicy i często słusznie: grzybica paznokci u nóg to jeden z najczęstszych problemów, z jakimi pacjenci przychodzą do podologa. Podobnie potrafi jednak wyglądać paznokieć przy kilku innych problemach, a każdy z nich wymaga innej pomocy. Zanim więc kupisz lakier przeciwgrzybiczy na kilka miesięcy, warto wiedzieć, jak zwykle wygląda grzybica i co jeszcze może stać za zmianą.
Jak zwykle zaczyna się grzybica paznokci
Grzybica paznokcia rozwija się zwykle powoli, przez miesiące, i na początku łatwo ją przeoczyć. Typowe wczesne objawy:
- biała lub żółtawa plamka albo smuga, najczęściej od wolnego brzegu lub z boku paznokcia;
- paznokieć stopniowo traci połysk i robi się matowy;
- płytka grubieje i coraz trudniej ją obciąć;
- pod brzegiem paznokcia pojawia się kruchy, sypki nalot;
- paznokieć odchodzi od skóry pod spodem.
Najczęściej chodzi o paluch, ale infekcja może przejść na inne paznokcie. Często zmieniona jest przy tym także skóra między palcami albo na podeszwach: swędzi, łuszczy się, pojawiają się drobne pęknięcia. Jeśli widzisz grzybicę stóp i zmieniony paznokieć jednocześnie, grzybica jest bardziej prawdopodobna.
Na początku paznokieć z grzybicą zwykle nie boli. Ból pojawia się później, gdy płytka jest już tak gruba, że uciska ją but, albo gdy zaczyna rosnąć nierówno.
Co może przypominać grzybicę
Żółty albo gruby paznokieć często wcale nie jest zakażony. Z grzybicą najczęściej myli się kilka sytuacji.
Uraz albo ucisk butów
Paznokieć uderzony, przydepnięty albo długo uciskany przez ciasne lub twarde buty może zgrubieć, zmienić kolor i odejść od łożyska. Zdarza się to często u osób, które dużo biegają albo cały dzień chodzą w obuwiu roboczym. Potrafi wyglądać łudząco podobnie do grzybiczego, tyle że przyczyna jest mechaniczna i środki przeciwgrzybicze nie pomogą mu odrosnąć zdrowo.
Onycholiza
Onycholiza oznacza, że płytka paznokcia oddziela się od skóry pod nią. Oddzielona część jest biaława lub żółtawa, a pod spodem może zbierać się brud. Bywa skutkiem urazu, ale może mieć też inne przyczyny. Z czasem w tej przestrzeni może zadomowić się grzyb, dlatego oba stany łatwo pomylić.
Choroby skóry i ogólne zdrowie
Niektóre choroby skóry, na przykład łuszczyca, zmieniają paznokcie: pojawiają się wgłębienia, przebarwienia, zgrubienie lub oddzielanie się płytki. Zmiany paznokci mogą mieć też związek z krążeniem albo innymi problemami zdrowotnymi. Tu potrzebny jest lekarz: w domu, patrząc tylko na paznokieć, nie odróżnisz tych stanów.
Wiek
Z wiekiem paznokcie u stóp rosną wolniej, stają się grubsze i bardziej łamliwe. Gruby paznokieć u starszej osoby nie musi oznaczać infekcji, choć grzybica w starszym wieku też zdarza się częściej.
Dlaczego warto najpierw potwierdzić grzybicę
Leczenie przeciwgrzybicze trwa zwykle długo, bo paznokieć u stopy rośnie powoli, a zmieniona część musi zostać zastąpiona nową, zdrową płytką. Jeśli to nie grzybica, miesiące kremów i lakierów mogą minąć bez żadnej zmiany, a prawdziwą przyczyną nikt się nie zajmie. Gdy to jednak grzybica, potwierdzone rozpoznanie pomaga lekarzowi wybrać dalsze postępowanie.
Grzybicę można potwierdzić badaniem laboratoryjnym próbki z paznokcia. O badaniu i lekach decyduje lekarz, zwykle dermatolog. Podolog może pomóc: oceni paznokieć, usunie zgrubiałe i kruszące się warstwy i wyjaśni, co mogą oznaczać zmiany.
W tym czasie unikaj:
- głębokiego wycinania paznokcia i grzebania pod nim ostrymi narzędziami;
- zakrywania zmienionego paznokcia zwykłym lakierem na długo, bo wtedy nie widać, co się z nim dzieje;
- wspólnych cążek, pilników i ręczników z innymi domownikami.
Kiedy zmieniony paznokieć wymaga szybszej uwagi
Większość zmian paznokci może poczekać na zaplanowaną wizytę. Idź do lekarza lub podologa niedługo, jeśli:
- masz cukrzycę albo słabe krążenie w nogach, bo nawet drobne problemy ze stopami mogą stać się poważne;
- skóra wokół paznokcia jest czerwona, opuchnięta, gorąca albo pojawiła się ropa;
- paznokieć boli przy chodzeniu albo boleśnie uciska w bucie;
- na paznokciu bez wyraźnego urazu pojawiła się ciemna smuga lub plama;
- zmiany szybko przechodzą na kolejne paznokcie.
W PODOKOM w Rzeszowie wizyta ze zmienionym paznokciem zaczyna się od oceny stopy. Oczyszczamy paznokcie zmienione grzybicą, ścieniamy zgrubiałe płytki i działamy zgodnie z zaleceniami lekarza; gabinet współpracuje z dermatologami i laboratoriami. Jeśli paznokieć wymaga diagnostyki medycznej, powiemy o tym.
Jeśli nie masz pewności, obserwuj paznokieć przez kilka tygodni i zapisuj, co się zmienia. Zdjęcie co tydzień lub dwa ułatwia porównanie. Decyzję o leczeniu podejmij z kimś, kto widział paznokieć, żeby nie działać na ślepo.