Jeśli paznokieć u stopy zaczął odchodzić od skóry pod spodem, najpewniej to onycholiza: płytka paznokcia oddziela się od łożyska. Odklejona część z powrotem nie przyrośnie, ale możesz dopilnować, żeby nie odchodziła dalej, a w tym czasie od nasady wyrośnie nowy paznokieć.
W skrócie: Paznokieć odchodzi najczęściej po uderzeniu, przez ucisk butów albo grzybicę, czasem z powodu innej choroby. Odklejoną część obetnij krótko, trzymaj stopę w suchości i usuń to, co uciska paznokieć. Jeśli nie wiesz, skąd się to wzięło, paznokieć odchodzi coraz bardziej albo skóra wokół jest czerwona i boli, pokaż go specjaliście.
Jak wygląda odchodzący paznokieć
Zdrowy paznokieć jest różowy, bo mocno trzyma się łożyska i prześwituje przez niego ukrwienie. Kiedy płytka odchodzi, pod spód dostaje się powietrze i kolor się zmienia. Odklejony fragment robi się zwykle biały, żółtawy albo szarawy. Często zaczyna się od wolnego brzegu i powoli przesuwa w stronę skórek, a bywa, że zaczyna się z boku.
Co ludzie zauważają najczęściej:
- bladą albo żółtą smugę na końcu paznokcia, która z tygodnia na tydzień się poszerza
- szczelinę pod paznokciem, w której zbiera się brud, nawet zaraz po prysznicu
- pusty dźwięk albo lekkie chybotanie, gdy naciśniesz koniec paznokcia
- ciemniejszą plamę pod paznokciem, czasem po siniaku, który nigdy całkiem nie zszedł
- paznokieć zahacza o skarpetki czy rajstopy
Sam w sobie zwykle nie boli i dlatego ludzie zostawiają go na całe miesiące. Tymczasem szczelina pod odklejonym paznokciem jest ciepła, wilgotna i trudno ją umyć, więc grzyby i bakterie łatwo się tam zadomawiają.
„Nie boli, tylko brzydko wygląda, więc malowałam go lakierem”.
Łatwo sięgnąć po lakier, tyle że ukrywa on właśnie te zmiany, które warto obserwować, a pod warstwą koloru paznokcia porządnie się nie obejrzy.
Dlaczego paznokieć odchodzi od łożyska
Często działają dwie przyczyny naraz.
Najczęstsza to uraz: coś spadło na palec, mocno w coś uderzyłeś albo długo schodziłeś z góry w butach o rozmiar za małych. Szkodzą też drobne uderzenia: duży palec, który podczas spaceru tysiące razy uderza w czubek buta, z czasem niszczy paznokieć. Czasem najpierw pod paznokciem pojawia się krwiak, a płytka odchodzi dopiero później.
Grzyb może rozrastać się pod paznokciem i odpychać go od łożyska. Paznokieć często też grubieje, kruszy się albo zmienia kolor. Bywa i odwrotnie: paznokieć, który odszedł po urazie, łatwiej łapie grzybicę.
Do tego dochodzi codzienny ucisk. Ciasne lub szpiczaste buty, wysokie obcasy i sportowe obuwie, w którym stopa zsuwa się do przodu, dzień w dzień naciskają na koniec paznokcia.
Stopy, które długo pozostają wilgotne, częste długie moczenie, mocna chemia i gorliwe czyszczenie pod paznokciem ostrymi narzędziami też osłabiają połączenie płytki z łożyskiem.
Choroby skóry, na przykład łuszczyca, mogą obejmować paznokcie, podobnie jak niektóre ogólne problemy ze zdrowiem i leki. To już sprawa dla lekarza. Jeśli kilka paznokci odchodzi naraz bez żadnego urazu albo zmieniają się też paznokcie u rąk, powiedz o tym lekarzowi rodzinnemu lub dermatologowi.
Co możesz bezpiecznie zrobić w domu
Paznokcia nie da się przykleić z powrotem, a szarpanie czy zrywanie odklejonej części to zły pomysł: łatwo wtedy uszkodzić łożysko i skórę wokół. Możesz natomiast zadbać o to, żeby nic mu nie przeszkadzało, póki odrasta.
- Obetnij odklejoną część krótko czystymi cążkami, prosto, bez zaokrąglania. Krótki paznokieć mniej zahacza i mniej odchodzi.
- Trzymaj stopę w suchości. Po myciu dokładnie wycieraj między palcami i wokół paznokcia, a wilgotne skarpetki zmieniaj.
- Nie czyść pod paznokciem metalowymi narzędziami ani patyczkami do uszu, bo w ten sposób tylko poszerzasz szczelinę.
- Przyjrzyj się butom. Przed najdłuższym palcem musi być zapas miejsca, a but powinien trzymać stopę tak, żeby nie zsuwała się do przodu.
- Na razie zrezygnuj z lakieru i hybrydy, żeby widzieć, jak zmienia się paznokieć.
- Na basenie, pod prysznicem na siłowni i w przebieralniach chodź we własnych klapkach.
Resztę załatwia czas. Nowy zdrowy paznokieć rośnie od nasady i wypycha stary do przodu, a na dużym palcu może to trwać nawet rok. Często widać wyraźną granicę między różową częścią, która trzyma się łożyska, a bladą odklejoną, i ta granica powinna powoli przesuwać się w stronę końca palca.
Kiedy iść do podologa i co będzie na wizycie
Warto się umówić, jeśli paznokieć odchodzi coraz bardziej, jeśli jest gruby, kruszy się albo zmienia kolor, jeśli skóra wokół jest czerwona, opuchnięta lub boli, albo jeśli po prostu nie wiesz, na co patrzysz. Osoby z cukrzycą lub słabym krążeniem nie powinny czekać ani same obcinać problematycznego paznokcia.
Ciemną smugę lub plamę pod paznokciem, której nie tłumaczy uderzenie, które pamiętasz, pokaż wkrótce lekarzowi.
Na wizycie podolog ogląda paznokieć i skórę wokół i pyta, jak to się zaczęło: uderzenie, nowe buty, sport, czy zmienione są inne paznokcie. Oczyszcza paznokieć i usuwa część, która już się nie trzyma, żeby nie zahaczała i nie odchodziła dalej. Pogrubioną płytkę można spiłować. Jeśli podejrzewa grzybicę, może to potwierdzić badanie laboratoryjne, a jeśli obraz wskazuje na chorobę skóry albo ogólną, usłyszysz, że warto pójść do lekarza.
W PODOKOM w Rzeszowie oczyszczanie paznokcia z onycholizą robimy na co dzień, a w galerii widać, jak takie paznokcie wyglądają przed, w trakcie i kilka miesięcy po. Mocno zniszczony paznokieć może odzyskać wygląd dzięki protetyce paznokcia, ale tylko tam, gdzie pozwala na to stan płytki i skóry.
Częste pytania
Czy paznokieć sam przyrośnie?
Nie. Część, która odeszła, pozostanie odklejona. Nowy paznokieć musi wyrosnąć od nasady i jeśli przyczyna została usunięta, powinien rosnąć już przytwierdzony.
Czy odchodzący paznokieć to zawsze grzybica?
Nie. Urazy i ucisk butów to bardzo częste przyczyny. Grzybica jest jedną z możliwych, a do tego może się pojawić już po odklejeniu paznokcia, więc w razie wątpliwości warto to sprawdzić.
Czy obcinać odklejoną część?
Obetnij ją krótko i prosto czystymi narzędziami, ale nie zrywaj jej i nie wcinaj się w część, która jeszcze się trzyma. Jeśli odeszła większość paznokcia, zostaw to podologowi.
Czy mogę malować go lakierem?
Lepiej nie, dopóki odrasta. Lakier i hybryda ukrywają zmiany koloru i grubości, a wielu zabiegów na paznokciach nie wykonuje się przy onycholizie.